gototopgototop

Kürt Sineması - Sînemaya Kurdî - Kurdish Cinema

Têketin-GirişEndamtî-Üyelik

Derhênerên Kurd ên ku zedetirîn hatine şopandin - En takip edilen Kürt yönetmenler

Qutîka Lêgerînê - Arama Kutusu

Anasayfa - Mal » kürt yönetmenler » Halil Uysal Dağ
A+ R A-

Halil Uysal Dağ

Oylayın / Deng bidin
(23 oy)

 Halil Uysal..Diğer adı Halil Dağ..

 

1973 yılında Almanya’da doğan ve gerçek adı Halil İbrahim Uysal olan Kürt yönetmen, kısa bir süre kalmak için 1995’te ayak bastığı Kürdistan dağlarından çok etkilendi ve gerilla yaşamına başladı. İlk dönemlerinde dağlarda gerillaları, gerilla yaşamını fotoğraflayan Uysal, süreç içinde kısa film denemeleri yaptı. 2006 yılında Kürt kamuoyu tarafından çok beğenilen “Beritan” filmini çeken Uysal, Kürdistan’daki gerilla yaşamını anlatacak “Ağrı Dağı’na Yürüyenler” adlı projesi için bir süreden beri Kuzey Kürdistan’da bulunuyordu. 

 

1995 yılından bu yana Kürt özgürlük mücadelesinin saflarında bulunan ve adından en çok 2006 yılında çekilen Beritan filmiyle söz ettiren yönetmen-yazar Halil Uysal, Besta bölgesinde Türk ordusuyla yaşanan bir çatışmada 3 gerilla arkadaşıyla birlikte hayatını kaybetti. 

Özgür Kürt basının temsilcilerinden biri olan Uysal, ayrıca Kürdistan’ı, Kürt gerillasını anlattığı çok sayıda makale kaleme aldı. Uysal’ın gerillada yaşadığı anılarını 1998 yılında yayınladığı “Halil’in Gözü” adlı kitabında toplamıştı. 

Halil Uysal’in çektiği ve şuana kadar yayınlanmış filmleri:

 

Firmeskên Ava Zê (Zap’ın Gözyaşları) 

 

Halil Uysal’ı daha yakından tanımak için birlikte birçok filmde çalışan arkadaşı Jinda Baran ve diğer çalışma arkadaşlarının Halil hakkında anlattıklarını okurlarımızla paylaşıyoruz..


Halil Uysal’ın gerilla yaşamına tutkun olduğunu, bu anlayışla kamerasının kadrajına giren her gerilla şahsında, gerillayı yansıtan her foto karesinde biraz da kendisini yansıttığını kaydeden arkadaşlar, Uysal’ı ‘çalışmalarıyla gerilla yaşamını gerillaya sevdirirdi’’ sözleriyle anlattıyorlar. 1995 yılından bu yana Kürt özgürlük mücadelesi saflarında bulunan Halil Uysal, savaşın en kızgın alanlarında savaş muhabirliğini yaptı.Halil’i gerilla yaşamını konu alan filmleri ve çektiği gerilla fotoğraflarıyla tanıdık. Gerilla yaşamından esinlenerek 6 uzun-kısa metrajlı film ve en son 2006 yılında çekilen Beritan filmiyle adından söz ettiren Halil Uysal, 1 Nisan 2008’de Besta bölgesinde Türk ordusuyla yaşanan bir çatışmada hayatını kaybetti. ‘HENÜZ BORCUMU ÖDEMEDİM’ Botan yolculuğuna hazırlandığı günlerde Halil not defterine bu yolculuğunun gidişini şu cümlelerle not etmiş: “Şimdiye kadar bende eksik kalan bir türlü karşılığını veremediğim tek şey kuzeyin dağları ve insanları oldu. O dağlara ve orada yaşayanlara henüz borcumu ödemedim. Onlardan ve o mekânlardan çok şey aldım. Ama bir türlü istediğim biçimde karşılığını veremedim. Fotoğraf makinem ve kameram dağları ve gerillasını çok zaman fotoğrafladı. Ama kuzey girmedi henüz kadrajlarıma. Şimdi oraya borcumu ödemek için gidiyorum. Kuzeyin dağları, taşları, akarsuları, gerillaları beni bekliyor. Yıllardır beni bekliyor. Ancak yola çıkabildim. Geç de olsa borcumu mutlaka ödeyeceğim. Çünkü ben o dağlardan ve o insanlardan eşsiz bir hayatı armağan aldım. Ve onlar için de görevimi yerine getireceğim. Benim de onlara verecek mutlaka bir şeyim olacak.” ‘HALİL DAĞLARI, DAĞLAR DA HALİL’İ SEVDİ’ 


Gerilla yaşamını yıllarca görüntüleyen ve en son Beritan filmine birlikte imza atan Jinda Baran Halil Uysal’ı ‘ o dağları, dağlarda onu sevdi’ sözleriyle anlatıyor. Uysal’ın bir sanatçı olduğunu, sanatçı ruhunu kendi eserlerine de yansıttığını belirten Baran şunları söyled: “Sanatçılar genelde ortamlardan kendilerini soyutlarlar ve soyut düşünürler. Bir ortamı, bir karakteri ve bir olguyu anlatabilmek, gözlemlemek için kendini soyutlarlar. Halil, bunun tam tersini yapardı. Yapacağı çalışmada ve çalışmanın felsefesinde somutlaşmadan soyutu yakalayamayacağına inanırdı. Somut olarak yaşamadan sanatsal olarak da bir şey yaratamayacağını biliyordu.” Gerillaya tutkun, gerilla yaşamını da bir sanat konusu olarak gören Uysal’ın sanat anlayışını değerlendiren Baran, “Halil’in sanat anlayışı, halktan, mücadele gerçeğinden kopuk değildi. Amacı halk değerlerini işleyerek sanat yapmaktı. Duruşu, çalışması ‘bu ülkenin sanatçıları böyle olmalı, böyle yaşamalı. Kendi değerleri üzerinde gelişmeli’nin ifadesiydi. Sanatı dağdan kopuk düşünemiyordu. Halil sanatımızın yolu Ağrı, Botan ve Dersim’den geçer anlayışıyla hareket eder, bu gerçekleri görerek yaşayarak ancak yaratabileceğini düşünürdü. Özgürce sanat yapmamın tek yerin dağ olduğunu inanırdı. Direnişin ve ihanetin dağlarda iç içe yaşandığını bilir, ancak yine de dağları kahramanlığın ve yüce aşkların mekanı olduğuna inanırdı. Kendi öz kaynaklarından beslenerek sinema çalışmasını yaptı ve ancak bu şekilde başarılı olabileceğini biliyordu” diyor. Uysal’ın yaptığı her çalışmayı hissederek, aşkla, şevkle ve yüksek bir disiplinle yaptığını ifade eden Baran şöyle konuştu: “Heval Halil başardığı her ilk ile de tatmin olmaz, başardıklarıyla bir öteki çalışma için daha fazla motive olurdu. Bunun coşkusunu da yaşardı. Büyük bir azimle çalışırdı. Bir kareyi çekmek istemişse, bunun için saatlerce yürümeyi göze alır ve severek yapardı. Yaşadığı çalışma coşkusunu çevresine de yansıtırdı” SİLAHI KAMERASIYDI Beritan filminin senaristi Jinda Baran, Uysal ile çalışmaya başladığı ilk günlerini şu cümlelerle ifade etti: “Basın eğitimine başladığımda savaş alanından kopmanın üzüntüsünü arkadaşlarla paylaştım.


 

Arkadaşlar, ‘asıl ön cephe yeni başlıyor. Sen Halil arkadaşı tanımıyorsun’ dediler. Halil arkadaşın verdiği kamera eğitiminin ilk dersinde arkadaşların söylediklerini daha iyi anlamıştım. Halil arkadaş, kamera kasetini şarjör, pillerini mermi, deklanşörü tetik olarak tanıttı. Çalışmaya başladığımız günlerde heval Halil eyleme deklanşörle, arkadaşlar ise tetikle girdiler. Mevziye yanındaki arkadaş ile birlikte giriyor. Bu eyleme tanık olduktan sonra gerillada muhabirliğin önemini ve ne kadar cesaret gerektirdiğini, savaşın kızgın ve orta yerinde bulunup bu işi başarmanın kolay olmadığını daha iyi anlamıştım.” Uysal’ın yaşam felsefesini ve dağlara olan sevgisini anlatan Baran, “Halil deklanşöre yansıyanla sınırlı kalmaz, her karenin bir parçası olurdu. Gerilla gibi yaşar, gerilla gibi hisseder ve hissettiklerini de ürünlerine yansıtırdı. Halil dağları denize benzetir, dağların derinliklerinde birçok gizemin olduğuna inanırdı. O dağları dağlar da onu severdi. “ Halil, bir gerillanın silahı çantası ve inancı var. Bir gerilla sanatçısı da bir kamerası, bir kalemi, defteri, silahı ve bir çantası olmalı. Başkalarının muhabirleri, sinemacıları gibi yaşamak bizim lüksümüz değil, bize gerillacılığı yaşamak düşer. Gerilla birçok imkânsızlıklara rağmen çok şeyi yapıyorsa, biz de en az imkânlarla çok şeyi yapmalıyız’ derdi. Halil arkadaş bir gerilla gibi yaşamadan, hissetmeden yapılan ürünlerinin gerillayı istenen düzeyde yansıtamayacağını bilirdi” dedi. HALİL’İN SİNEMAYA GEÇİŞİ Uysal, yazılarında sinemayı şöyle tanımlıyor: “Eğer sinema bir gerçeğe daha da yakınlaştırma aracıysa, o zaman her gerçeğin bir parçası olmalıyım. Kıyısında köşesinde değil, orta yerinde, onun bir parçası olmalıyım.

 

 

” Uysal sinemaya Tirej filmiyle geçiş yapar. Bir çatışmada hayatını kaybeden Tirej adında bir gerillanın günlüğünden esinlenerek, orta metrajlı bir film çeker. Birlikte sinema çalışmalarına da geçiş yapan Jinda Baran, Uysal’ın sinemaya geçiş amacını şöyle değerlendirdi: “Halil gerilla da o kadar çok acıya, sevince tanık oldu ki, gerillanın gösterdiği birçok direnişi ve kahramanlığı da gördü. Yaşananları bir programla vermenin eksik kalacağı düşüncesiyle sinemaya geçiş yaptı.” TASFİYECELİĞE KARŞI DURUŞ Beritan filmiyle Uysal’ın neler amaçladığını anlatan Baran, “Heval Halil tasfiyeciliğe karşı bir duruş sergilemek için Beritan filmine girişti. Önderlik o dönemde ihanet çizgisine karşı, Beritan’ın direniş çizgisini örnek gösteriyordu. Bu direniş filmini çekerek, dağda sanatla uğraşan insanların bir duruş sergilemesi gerektiğinde hepimiz hemfikirdik. Mücadele değerlerine bağlığın ispatı olarak Beritan filmini yapmak istedi. Heval Halil Beritan filmi yapmanın amacını bir cümleyle ifade etti:‘Beritan’ a uğruna şehit düştüğün mücadele arkadaşların seninledir, hemen yanı başındadır ve senin mücadeleni kutluyor, bununla kıvanç duyuyor demek için yapmalıyız’ ‘BERİTANLAŞMADAN, BERİTAN CANLANDIRILAMAZ’ Beritan’ filminde Beritan’ı canlandıran Beritan Cudi, Beritan filminin çekimi sürecinde, Uysal’ın gösterdiği çabayı şu sözlerle ifade etti: “Heval Halil Beritan filmine giriştiğinde sadece bir film olarak ele almıyordu. ‘Beritanlaşmadan, Beritan rolü de oynanamaz’ diyordu. Beritan’ı hissetmek, anlamak için eğitim verdi. Beritan nasıl bir kişiydi? Arkadaşlığı, sevgisi, doğaya yaklaşımı, mücadeleye bağlığı, mücadeledeki rolü ve ihanete karşı tutumu neydi? Az da olsa Beritan’ı anlamak, hissetmek için bu soruların cevabını arıyorduk. Beritan filminde oynayan, oyuncuların çoğu amatör oyunculardı. Heval Halil, bir kızgınlık ifadesini ya da bir sevinç karesini yakalamak için saatlerce bizimle uğraşır ve defalarca prova yaptırırdı.” Baran, Beritan filminin büyük beğeni kazandığı günleri, Uysal’da uyandırdığı sevinci, yarattığı umudu ve gerçekleştirmek istediği projelerini anlatırken ‘mişli geçmiş zamanı kullanmakta hayli zorlandı. Baran, “ Beritan filminin gerilla ve halk tarafından büyük bir beğeniyle izlenmesi, Halil’de Büyük bir sevinç ve umut yarattı. Yüzünde başarmanın verdiği sevinç ifadesi vardı. Heval Halil Beritan filmini dağlarda da sinemanın yapılabileceğinin ispati olarak görüyordu. Beritan filminden sonra farklı projelerle yeni serüvenlere, yeni başarılara imza atmanın umudunu taşıyordu. Projeleri, Ararat’a yolculuk, Önderliğin çocuk yıllarını, Agit arkadaşın Dağ yaşamını vb beyaz perdeye taşırmaktı.” ‘HALİL HER GERİLLADA KENDİSİNİ ANLATIYORDU’ Kameramanlığı Halil Uysal’dan öğrenen Sarya Onur, Uysal çektiği her fotoğrafda, görüntülediği her çiçekte, kadrajına giren her gerillada biraz da kendisini anlattığını söyledi. Onur, “Heval halil çalışmasıyla da nasıl yaşamak istediğini de anlatırdı. Heval kelimesin en güzel şekilde anlamlandırır, hevallerin olduğu her yerde olurdu. Kendi yazılarıyla, çektiği görüntü ve fotoğraflarıyla hiç görmediğimiz, tanımadığımız hevallerle yüzleştirirdi” diyerek şöyle devam etti:

 

 

“Bir çalışmaya yönelirken sözünün takipçisiydi. Onda sözler anlamını bulurdu. Basıncılık anlamda da dağ koşullarının en zorlu koşullarında kendisini yaratmıştı” Uysal’ın her çalışmasında Kürdistan dağlarına ne kadar tutkulu olduğunu yansıttığını belirten Onur, konuşmasını şöyle sürdürdü: “Her çalışmasında gerillada yaşanan kahramanlıkları, direnişi bir şekilde tarihe mal etmenin yollarını arardı. Bunun için dağda basıncılığa, savaş muhabirliğine önem verirdi. Bunun için birçok arkadaşı eğitti. Duruşuyla gerillada kameramanlığı, fotoğrafçılığı, savaş muhabirliğini bir çizgi haline getirmek istiyordu. O sadece kamara kullanmayı öğretmezdi, gerilla yaşamının birçok güzelliklerini de öğretti. Heval Halil, dağlarda dolanan patikaları, uzun yürüyüşlerden sonra bir yorgunluk çayının tadını, gerilla ateşinin gizemini sevdirirdi. Dağda gazetecilik yapma iddiası olan her insanın dağlarla bütünleştiği oranda, bu dağların diliyle konuşabildiği oranda Halil’in çizgisinin takipçisi olabileceğine inanıyorum.” Kameraman Dersim Zêrevan Halil Uysal için , “Savaş sahalarına doğru giden, bu sahalarda yaşayan her gerilla, bir gün şehit düşerse Uysal’ın yazısının konusu, kamerasının bir karesi olacağına inanırdı. Bir gün ben Halil arkadaşı yazarım, anlatırım diye düşünmez. Bir gün onu anlatacağımı, yazacağımı hiç düşünmemiştim. Heval Halil’i anlatmak, yazmak hiç kolay değil. Her gerilla gibi onun ölümüne kedimi ikna etmekte zorlanıyorum” dedi.

 

Halil Uysal Filmleri

 

 

 

 

Bu kategoriden daha fazlası / Zêdetirîn: « Pîran Baydemir Majîd Majidî »

Şirove - Yorumlar

Merhaba ben Halil Dağın Xezal adlı filmini arıyorum hiç bir yerde bulamadım. Sizde var mı acaba?

0 Demir 2016-08-28 05:55 #5

Jêgirt - Alıntı

uzun zamndır xezal parcasında filimi arıyorum bulamıyorum yanlışım yoksa 2006 yılında bir kez roj tv izlemiştim ama tamamını değil şimdi ise xezal müzündeki görüntüler o filimden alıntı acaba nasıl filime ulaşırım bilgilendirirse niz cok memnun olurum sevgi we saygılarımla

0 habib özer 2015-12-17 16:19 #4

Jêgirt - Alıntı

Quoting Kurd 4:

Merhaba Halil Dağın Xezal filmine ulaşamıyorum
uzun zamandır o filmi arıyorum ancak bulamadım acaba sizin arşivlerinizde varsa paylaşabilir veya haber verebilir misiniz


Merhaba, arşivi incelememız gerekiyor, bulunduğu takdirde size dönüş yapacağız.

0 Rêveber 2014-11-14 21:15 #3

Jêgirt - Alıntı

Merhaba Halil Dağın Xezal filmine ulaşamıyorum
uzun zamandır o filmi arıyorum ancak bulamadım acaba sizin arşivlerinizde varsa paylaşabilir veya haber verebilir misiniz

0 Kurd 4 2014-11-14 16:30 #2

Jêgirt - Alıntı



+1 Badem Ağacı. 2014-01-29 13:08 #1

Jêgirt - Alıntı

Şirove Bike - Yorum Ekle

Security code Nû bike - Yenile - Refresh

Derhenêrekê/î Rexne Bike - Bir Yönetmen Eleştir

06 Oca 2013
Elif REFİĞ
Elif REFİĞ

1978, İstanbul doğumlu. Boğaziçi Üniversitesi'ni bitirdi. Boğaziçi Üniversitesinde okurken Su Altı Sporları Merkezinde aktif olarak görev aldı. Bilgi Üniversitesi'nde Sinema Yüksek Lisans’ına başladı. Altyazı aylık sinema dergisinin yayın kurulunda 3...

Zêdetir-Devamı...
26 Nis 2013
Şiyar Gedik
Şiyar Gedik

1978'de İstanbul'da doğdu. Ankara Üniversitesi İletişim Fakültesini bitirdi. 2007'de ilk ksa filmi "Bêali" yi çekti ve Yılmaz Güney Kültür ve Sanat Festivali Kısa Film Yarışmasına katıldı. Gedik son olarak "Fedi"...

Zêdetir-Devamı...
23 Oca 2013
Zehra Derya KOÇ
Zehra Derya KOÇ

1977 yılında Mersin'de doğdu. Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü’nden mezun olduktan sonra, eğitimine Galatasaray Üniversitesi Medya ve İletişim Çalışmaları bölümünde devam etti. Sinema ve fotoğraf alanındaki çalışmaları sürmektedir.

Zêdetir-Devamı...
24 Şub 2013
Beri Shalmashi
Beri Shalmashi

2008 yılından beri bir senarist olarak Hollanda Film ve Televizyon Akademisi mezunu. O belgesel ve kısa filmler kazanan birçok ödül yönetti ve üretti. O da Güney Kürdistan, Irak Kürt atölye...

Zêdetir-Devamı...
22 Nis 2013
Reha Erdem
Reha Erdem

Doğum Tarihi : 1960, İstanbul Galatasaray Lisesi'ni bitirdikten sonra Boğaziçi Üniversitesi'nde 3 yıl tarih okudu. Sinema okumak üzere Fransa'ya giderek Paris VIII Üniversitesi'nde Sinema ve Plastik Sanatlar Bölümü'nü bitirdi. Fransa'da üç...

Zêdetir-Devamı...
19 Şub 2013
Ubeydullah Hakan
Ubeydullah Hakan

1995 yılında Van’ın Gevaş İlçesi’nde doğdu. Lise mezunu olan Hakan, 2002 yılında Dicle Haber Ajansı’nda çalışmaya başladı. 2005 yılından beri profesyonel olarak foto muhabirliği ve kameramanlık yapıyor. ...

Zêdetir-Devamı...
03 May 2013
Orhan İnce
Orhan İnce

20 Aralık 1983, Diyarbakır doğumlu. İlk, orta ve lise öğrenimimi Diyarbakır'da tamamladı. Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi, Sinema ve Televizyon bölümünde yaptı. Yüksek Lisans eğitimine de Marmara Üniversitesi...

Zêdetir-Devamı...
23 Şub 2013
Kadir SÖZEN
Kadir SÖZEN

Doğum Tarihi - 1964, Gaziantep1964 yılında Gaziantep'te doğan Kadir Sözen orta öğrenimini 1986 yılında Almanya'da tamamladı. 1991'de Köln İktisadi Bilimler Akademisinden mezun oldu. Gazetecilik yaptı ve senaryolar yazdı.

Zêdetir-Devamı...
11 Oca 2013
Yılmaz Erdoğan
Yılmaz Erdoğan

Yılmaz Erdoğan (bilêvkirina bi kurdî: Yilmaz Erdoghan 4'ê sermawezê 1967, li Culemêrg) nivîskar, listîkvan û derhênerek e. Li Tirkiyê şanogerek navdar e. Salên dawî de sê filmên serkeftî çêkirin. (Xewna Pelpelîskê / Kelebeğin Rüyası, Vizontele, Vizontele...

Zêdetir-Devamı...
11 Oca 2013
Orsola Casagrande
Orsola Casagrande

Orsola Casagrande derhênereke îtalî ye. Orsola Casagrande li Venezia ji dayik bûye û ji sala 1988'a ve weke rojnamevan ji rojnameya îtalî il manifesto re kar dike, hin caran weke peyamnêra li Belfast û Londonê. Wê komek...

Zêdetir-Devamı...
03 Mar 2013
Ben Sombogaart
Ben Sombogaart

(Amsterdam, 8 augustus 1947) is een Nederlands regisseur bekend van veel kinderprogramma's en -films. Hij heeft twee zonen, de tweeling Boris en Kevin Sombogaart. [bewerken]Levensloop Na zijn opleiding aan de Filmacademie in...

Zêdetir-Devamı...
23 Ağu 2013
Filiz Işık BULUT
Filiz Işık BULUT

1970 doğumlu. Beykent Üniversitesi Sahne ve Gösteri Sanatları Yönetimi mezunu. Sinema TV’den dersler aldı. Özel tiyatrolarda oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. Yayınlanmış tiyatro oyunları: “Masaldan Oyuna, Sabun Köpüğü (Toplu oyunlar-Bu...

Zêdetir-Devamı...
23 Şub 2013
Sahim Omar Kalifa
Sahim Omar Kalifa

Sahim Omar Kalifa Sahim Omar Kalifa (born 1980, Iraqi Kurdistan) has a master’s in art and design. His film THE LAND OF THE HEROES won the special award for a short...

Zêdetir-Devamı...

Şopandina Derhênerên Dawî - En Son Bakılan Yönetmenler

Ali-Reza Amini

Ali-Reza Amini

BIOGRAPHY Born in 1970 in Tehran, Amini holds a degree in theatre direction. He has also ...

Derhênerên Ku Nû Hatin Barkirin - Yeni Eklenen Yönetmenler

Ayhan Sarıgöl

Ayhan Sarıgöl

Doğum Tarihi - YÖNETMENLİĞİNİ YAPTIĞI KISA FİLMLER Kesit (Qilm) - 2013 .... Kurmaca1. Am...

Derhênerên Kurd - Kürt Yönetmenler

Özkan Küçük

Özkan Küçük

1975, Malazgirt, Tunceli doğumlu. Tuzla Teknik Lisesi Bilgisayar Bölümünü bitirdikten sonr...

Hevpeyvîn - Röportajlar

Reha Erdem Röportajı

Reha Erdem Röportajı

Şahsi fikrim, "Türk sinemasının en parlak yönetmeni" olan Reha Erdem'in Arka Pencer...

онлайн фильмы

Têketin-Giriş

Şu anda 467 konuk çevrimiçi


Endamtî-Üyelik

Şu anda 467 konuk çevrimiçi

*
*
*
*
*

* İşaretli alanların doldurulması gerekir.