gototopgototop

Kürt Sineması - Sînemaya Kurdî - Kurdish Cinema

Têketin-GirişEndamtî-Üyelik

Aksiyon - Serpêhatî

Qutîka Lêgerînê - Arama Kutusu

Anasayfa - Mal » Film » SINEMAYA CIHANÊI II » Cûreyên Sînêmayê » Serpêhatî / Aksiyon » Patch Adams: Anarşist Palyaço Doktor
A+ R A-

Patch Adams: Anarşist Palyaço Doktor

Oylayın / Deng bidin
(0 oy)

Çıkış noktası bulmakta zorlandığım anlarda konuştuğum, ufkumu genişleten "hayali kahramanlarıma" bir kişi daha eklendi. Reddedildikçe güçlenen kendine özgü hayat duruşu, hayalleri uğruna yaptıkları ve bugüne kadar başardıklarıyla ilham veren biri. Bir palyaço doktor!

Henüz bir tıp öğrencisiyken evinde kurduğu, ufak ancak sıradışı sağlık merkeziyle, 15 binden fazla hastayı tek kuruş ücret almadan tedavi eden deli bir doktor. Herkesin eşit olduğu, hastalarla bol vakit geçirmeye olanak sağlayan, onlarla birlikte yaşanılan ve içinde sanatın olduğu bir merkez bu.

Sağlık söktöründeki çalışanlara, özellikle de doktorlara, "tedaviyi düşünmeden önce insan olun" mesajı veren bir tıp adamı. Yaratıcı uygulamalarıyla başlarda dalga geçilen, sonradan "bir dakika, galiba bu adamın dediklerinde bir şey var" dedirttiren bir devrimci.

Amerikalı olmaktan utanan, kapitalist düzen düşmanı, Bush dönemi için "faşist", Amerika için "dünyanın en terörist ülkesiyiz" diyecek kadar cesur...

Yaşayan hiçbir bireyin, 'savaş' kelimesini dahi bilmediği bir dünya... Şiddet ve adaletsizlikten yoksun... Herkesin eşit olduğu bir dünya...

Yarım asırdır işte bu rüyası uğruna çalışan bu deli eylemcinin adı; Hunter Campbell "Patch" Adams.

"Ölümün yanlış olan tarafı ne bayım? Dehşete kapılacak kadar bizi korkutan ne? Neden ölümü bir miktar haysiyet ve insanlıkla, anlayışla ve hatta tanrı korusun, bir miktar mizahla ele alamıyoruz? Ölüm düşman değildir beyler. Bir hastalığa karşı savaşacaksak, önce gelmiş geçmiş en kötü hastalık olan 'umursamazlıkla' savaşalım."

Robin Williams'ın canlandırdığı, Adams'ın hayatını konu eden "Patch Adams" (1998) filminde duyunca bu lafları, dedim bir dakika, bu adam kim? Gerçek mi bu doktor?

Kore Savaşında çarpışan bir askerin oğlu (1945). Babası öldüğünde o henüz 16 yaşında. 1961 yılında annesi ve kardeşi ile birlikte Amerika'ya geri dönüyor. Nüfusun %20′sini oluşturan Amerikan vatandaşı zencilerin; beyazların kullandığı tuvaletlere giremediği, aynı restoranlarda yemek yiyemediği, aynı otellerde kalamadığı veya otobüste önlerde oturamadığı yıllar... Zencilere karşı güney eyaletlerinde yaşarken gördüğü bu ayrımcılık ve sosyal dışlanma, ona çok ağır geliyor.

Özgürlükler ülkesi veya domokrasinin beşiği denen ülkede yaşanılan bu ırkçı tutuma "sessiz" kalamayıca da, lisede son iki sene her gün dayak yiyor. Bu aşağılanma, bu şiddet, bu adaletsizlik Patch Adams'a, içinde yaşadığı dünyadaki hayatın anlamını sorgulatıyor ve üç kere intihar teşebbüsünde bulunuyor.

18 yaşında, aynı yıl içinde üç defa intihar edip hastanelerde hayata geri döndürülünce, kafasında şimşekler çakıyor ve "başka" bir dünya yaratma uğruna bir karar alıyor:

"Kendini öldüreceğine devrim yap!"

Diyor ki:

"Bugün, evet sadece bugün 30 bin çocuk açlıktan ölecek.

Yarın diğer bir 30 bin.

Bu ilginç değil;

Ancak futbol ilginç...

Bugün 20-50 milyon arası yetişkin adam çocuklarla seks yapmaya yeltenecek.

Bu ilginç değil.

Kirli hava, kirli su, berbat edilmiş çevre de ilginç değil.

Ancak saç bakımı ilginç, ayakkabı ilginç, 3 bin dolarlık saat ilginç.

İşte bu acı veriyor. Acıyı hissetmek, onu çekmek çok ağır. Ve sadece acı duyarak yaşamak insanın enerjisini alır. O yüzden ben acıya odaklanmıyor, oturup hiçbir şey için de kimseye yalvarmıyorum. Acı bir uyarıcı olmalı. Harekete geçmek için bir uyarıcı." Ve ekliyor:

"İnsanoğlu eğer değişmezse, bu yüzyılda hayatta kalma şansı yok."

"Ben 65 yaşında hayatımın 'yemek sonrası yenen tatlı' fazındayım. Ben; aşkla, neşeyle bir şeyleri değiştirmeye çalışıyorum. O yüzden ben, kendi cennet bahçemdeyim. Ancak problemin farkındayım; oturmuyor, söylenmiyor, şikayet etmiyor ve bir şeyler yapıyorum.

Ancak bugünün bebekleri veya onların ileride olacak çocuklarının, biz bugünden değişmeye başlamazsak, hayatta kalma şansları yok. Bu durum, zenginler ve onların çocukları için de geçerli."

Hastanelerde palyaçoluk yapmayı, okyanusa iğne atmaya benzetiyor. Onu asıl hedef kapitalizmi bitirmek.

Peki neden hastaneler?

Dünyada "mutlu" tek bir hastane yok. Hepsi hiyearşik düzende. Zengin hastaneler mutlu, çünkü onların yaptıkları ticari iş kar odaklı. Hastalara şefkat adına ayıracak vakitleri yok. Doktorların çoğu ukala. Kimse de doğal olarak hastanede olmak istemez. Çünkü hastaneler kötü yerler. Ciddi ve bir o kadar da teknolojik...

Bazı hastanelerde gördüğümüz o müthiş tasarımlar, hastalardan çok orada çalışan sağlık personelinin çabuk yıpranmasını önlemek maksadıyla yapılıyor. Yani önce doktorlar, hemşireler rahat etsin, sonra hastalar.

Dünyada şefkati öğreten tek bir tıp okulu yok.

Kurduğu "Gesundheit! Institute" aracılığı ile; bedava, mutlu, hiyearşik düzenin olmadığı ve sevinçle kutlanan "bir anlayışı" tıp okullarına ve sağlık sektörüne yerleştirmeye çalışıyor. Arkadaşlık ve eğlence konseptiyle; yaşlı, akıl hastası, evsiz veya fakir hastaların, sevgi ve şefkat görerek, iyileşmelerine yönelik kurmak istediği 40 yataklı bir hastane var. Virginia'da olacak bu hastanenin tüm dünyadaki tıp alemine örnek teşkil edeceğine inanıyor.

Amerika'daki standart bir hastanenin işletilmesi için gerekli olan paranın %10′uyla da bu işin yapılabileceği göstermek istiyor.

'Patch Adams' filmin çekimini, Universal Studios'u, bu radikal hastanenin yapım maliyetini karşılamaya söz verdiği için kabul etmiş. Oysa sonrasında, 400 milyonun üzerinde hasılat yapan filmle ilişkisi olan (21 milyon dolar kazanan Robin Williams da dahil) hiç kimseden bir dolar dahi alamamış.

"Aşk bilet sattırmaz.

Barış bilet sattırmaz.

Adalet bilet sattırmaz.

Bu dünyada iki şey bilet sattırır: Şiddet ve mizah!"

Hollywood bilet satmak ister. O yüzden Universal Studios da filmde, onun kapitalizm karşıtı görüşlerine yer vermek yerine; tarihteki ilk ahmak ve gülünç hastaneyi kurma çabası içinde olan komik bir doktor gibi gösteriyor.

Cinayete kurban giden kişinin kız arkadaşı değil, çok yakın bir (erkek) arkadaşı olması ve bugün bile henüz yapılmamış olan hastanenin, filmin sonunda akan karelerde sanki gelen bağışlarla bitirilmiş gibi gösterilmesi filmdeki can sıkan hatalar.

Patch Adams kendi filmi için de, "keşke Benigni'nin 'Life Is Beautiful' filmindeki kadar zeki mesajlar verebilseydi" diyor. Ancak yine de, dünya sevgiye o kadar aç ki, "bu filmin hiç katkısı olmadı" diyemiyor. Yaptığı performanslardan yılda 300 bin dolar kazanırken, film sonrasında bu bir milyon dolara çıkmış. Kendi hayatında zaten hiçbir şeye "sahip" olmamayı seçtiği için de, kazandığı paranın tamamını rüyası için harcıyor.

Hayalindeki hastane modeli olur da bir gün hayata geçerse, bugüne kadar konuşma yaptığı binlerce tıp öğrencisinin en az %70′inin gelip burada çalışmak isteyeceklerini düşünüyor. Hem de çok az bir ücretle. Çünkü tıp bilimine adım atan çoğu öğrencinin rüyası da esasında bu. Ancak mezun olduklarında gidecekleri böyle bir kurum yok. Olanların hepsi kapitalist düzenin yarattığı hastaneler. Bu durumda onlar da sisteme ayak uyduruyor.

İşte o yüzden, 4 yılda gerekli finansal desteği kesin bulup yaparım dediğim hastane, 38 yıldır hala yapılamamış olsa da, ilk günkü heyecanını kaybetmiyor, hayal kırıklığına uğramıyor. "Bunun doğru şey olduğunu biliyorum. Çünkü doktorların, hemşirelerin, herkesin böylesi bir hastanede çalışmak için can attıklarını biliyorum."

Bu arada son yıllarda tıp adamları "gülmenin sağlığa yaptığı olumlu etkiler" üzerinde çalışıyorlar. Adına da "terapötik mizah" koymuşlar: 'mizahı kullanarak hastalıkları iyileştirmek.' Dediklerine göre, stres olduğu zaman vücudumuz kortizol salgılıyor. Yüksek kortizol sistemi de bağışıklık sistemini zayıflatıyor. Gülmek ise bu kortizol seviyesini azaltıyor. Maryland Üniversitesi'nden Koruyucu Kalp Sağlığı Departmanı sorumlusu Michael Miller'ın yaptığı araştırmaya göre, kalp hastası olan bir kişiyi güldürdüğünüz zaman, bu hastalığın tekrarlama riski yüzde 40 oranında düşüyormüş. Bu yöntem Türkiye'de de denenmeye başlanmış.

Geçtim bunları, gülme yogası yapanlar bile var!

Ancak Patch Adams'ın yola çıkış amacı "terapötik mizah" falan değil. Hiçbir zaman 'gülmek en iyi ilaçtır' demediğini, en iyi ilacın 'arkadaşlık' olduğunu söylüyor. Yani sevdiklerimizle kurduğumuz ilişki.

"Gülmeyi hiçbir zaman bir tedavi yöntemi olarak düşünmedim. Müziği, sanatı veya dansı da düşünmediğim gibi. Bunların hiçbiri, yardım etmek için, terapi gibi ufak bir kelimeye ihtiyaç duymayacak kavramlar. Sanatın, terapi kelimesinden gelecek yardıma ihtiyacı yok. Bunlar birer insanlık kültürü.

Kültürle tedavi olmaz. Biz eğer sağlıklıysak kültür yaparız.

Benim için 'mizah' bir içerik. O yüzden biz de hastenemizde insanların; mutlu, eğlenceli, sevecen, iş birliğine açık, yaratıcı ve düşünceli olmalarını planlıyoruz. Bu, sağlıklı toplumlarda bireylerin kaynaşması için bir yol sadece."

18 yaşında palyaçoluk yapmaya karar verdiğinde, kafasında bunu sadece hastanelerde yapmak yokmuş. Tanrı olarak gördükleri "para ve gücün" altında ezilen yetişkinlerin dünyası çok ciddi çünkü!

"Hasta bir çocuğa mizahla yaklaşmakla, asansörde karşılaştığım yüzü asık bir iş adamına arkadaşça davranmak arasında büyük fark yok. İkisi de eş deneyimler. Ancak filmde gösterildiği gibi, hasta bir çocuğa sadece komiklik yaparak dünyanın daha iyi bir yer olacağını göstermek çok yanlış. Dünyadaki açlık veya şiddet keşke böyle bitebilse."

O yüzden halka açık her yerde rengarenk palyaço kıyafetleri giyiyor. Kulağına, iskelet çenesi veya yemek çatalı küpesini takıyor. Bu onun vermek istediği mesajın bir parçası. O sıkıcı insanlara bir neşe kaynağı olmak ve kendisiye de kolayca sohbete başlamalarına imkan sağlamak istiyor. Ayrıca şiddet olan bir yerde insanlarla iletişime geçebilmek, tabii ki "gri takım elbiseli" birine oranla çok daha kolay.

İşe de yarıyormuş. Uçakta yanına oturan, asansörde veya markette beklerken karşılaştığı insanların %99′u ona "neden böyle giyindiğini" sormalarıyla sohbet başlıyormuş. Bu da Adams'a kendi felsefesini anlatabileceği bir-iki kişi daha demek. Hem de hiç azalmayan bir heyecan ve keyifle.

Nereye giderse gitsin, o şalvar pantalonunun içinde sürekli 20-25 kg ağırlığında, onlarca oyuncak taşıyor. Kafasında ördek şapka, elinde balık. Oynadığı palyaço karakteri için "onun down sendromu var" diyor. Çünkü 'down sendromu' olan yetişkinlerin çoğu "koşulsuz sevme" ve "komik" olma özellikleri taşırmış.

İşte Patch Adams'ın kullandığı tıbbı araç ve gereçler!

Rusya'da imkanları olmadığı için ağrı kesici bile verilemeyen bir hastanede, aylardır acıdan inliyen, bağıran çocuklar onu görünce susup, gülümseyebiliyorlar. Çünkü o, onların gözünün içine sevgiyle bakıyor ve basit palyaço teknikleriyle, kısa süreliğine de olsa, acılarını unutturabiliyor.

Hastanelere gittiğinde en kötü durumda olanı öğrenip öncelikle onun yanına gidiyor. O hastanın vücudunun tamamı yanık olsa bile, onu tedavi edemeyeceğini bilse bile, hatta yardım edemeyeceğini de anlasa, bir şeyi çok iyi biliyor: o hasta ile, belki sadece gözlerinin içine bakarak bir iletişim kurabilmek. O hasta, Adams'ın o an orada, onun için olduğunu ve sevildiğini anlıyor. Bu da, hastanın tedavisinin belki bir miktar da olsa kolaylaşması demek. [Bu linkteki video'da da, Kabul Afganistan'daki bir çocuk hastanesi'nden - içinde rahatsız olabileceğiniz karelerin de olduğu - gerçek görüntüler var.]

Patch Adams'ın hayali kahramanlarım arasına girmesinin en önemli nedeni, sanırım onun Maslow'un 'ihtiyaçlar piramidi'nde 'kendini gerçekleştirmiş' olması... Böyle adamları gördükçe ve onların "neden" nefes aldıklarını anlamaya çalıştıkça, daha ne kadar çok fırın ekmek yemem gerektiğini de görüyorum!fikir atolyesi

Bu kategoriden daha fazlası / Zêdetirîn: « KASIM/Noviembre The Hittites Hititler »

Şirove Bike - Yorum Ekle

Security code Nû bike - Yenile - Refresh

Ji Sînemaya Kurdî Peşniyarî - Kürt Sinemasından Öneriler

Our Children | Yad Deen
Musaic موزائيك
AWIS - ئاوس
Newroz (2010)
Perwane
Ehmedê Xanî Mem û zîn
08 Şub 2013
20 Oca 2013
08 Şub 2013
22 Oca 2013

Ji Sînemaya Cîhanê Peşniyarî - Dünya Sinemasından Öneriler

Temaşekirin-İzleme:1577

Hür Adam; Bediüzzaman Said Nursi

Temaşekirin-İzleme:3180

Abbas Kiarostami

Temaşekirin-İzleme:1193

Enduring Friendship

Temaşekirin-İzleme:1433

Ted - Ayı Teddy

Temaşekirin-İzleme:1650

Ben Robot / Will Smith

Temaşekirin-İzleme:1616

Fantoma

Temaşekirin-İzleme:1440

Zeitgeist

Temaşekirin-İzleme:1296

Tatlı Cadının Hediyesi

Temaşekirin-İzleme:2844

Land and Freedom(Ken Loach)

Temaşekirin-İzleme:1105

Hızlı ve Öfkeli

Temaşekirin-İzleme:1812

Sis (1987)

Temaşekirin-İzleme:1616

Bakır ve  Altın

Temaşekirin-İzleme:1258

Maksimum Tehlike 2012

Temaşekirin-İzleme:1142

Cashback 2006

Temaşekirin-İzleme:1210

Memento 200

Fîlmên Nû - Yeni Eklenenler

Kanlı Postal

Kanlı Postal

Vizyon tarihi 11 Eylül 2015 Yönetmen Muhammet Arslan Oyuncular: Cansu Fır...

Fîlmên Ku zedetirîn hatine ecibandin - En Beğenilen Fimler

Shirin

Shirin

Rating: 6.8 / 10 from 950 users Yayınlanma Tarihi: 20 January 2010 (France) Ülke: Iran...

Filmên ku dawî hatine temaşekirin - En Son İzlenen Filmler

Vicdani Red

Vicdani Red

Ret: 1111 Vicdani Red Belgeseli / Refuse: 1111 A Documentary About Conscientious Objection...

онлайн фильмы

Têketin-Giriş

Şu anda 518 konuk çevrimiçi


Endamtî-Üyelik

Şu anda 518 konuk çevrimiçi

*
*
*
*
*

* İşaretli alanların doldurulması gerekir.